Πόλη Ρεθύμνου: Αρωμα αναγέννησης
Ξεκινήστε από τον δροσερό Δημοτικό Κήπο που βρίσκεται στα σύνορα της παλιάς πόλης με τη νέα. Είναι διάσπαρτος με προτομές Ρεθυμνιωτών ηρώων και η μόνη πράσινη νησίδα μέσα στην πόλη. Κατηφορίστε στην πλατεία 4 Μαρτύρων, περάστε κάτω από την Πόρτα Γκουόρα (Μεγάλη Πύλη) και κατηφορίστε την Εθνικής Αντιστάσεως, έναν από τους πιο εμπορικούς δρόμους. Θα σας φέρει κατευθείαν στο Νεραντζέ Τζαμί με τον θεόρατο μιναρέ.
Δίπλα ακριβώς είναι το νέο «Σπίτι του Πολιτισμού» και το art cafe «Φιγκαρό», αλλά περάστε πίσω τους για να δείτε την εντυπωσιακή Νέα Πλατεία, μια από τις ωραιότερες πολεοδομικές παρεμβάσεις στον μεσαιωνικό οικισμό. Γύρω από την πλατεία απλώνονται παλιά σπίτια, το Ωδείο, ο επιβλητικός καθολικός ναός του Αγίου Φραγκίσκου, ένα τούρκικος τουρμπές (μαυσωλείο) και το Τούρκικο Σχολείο: η ιστορία της πόλης απλώνεται μπροστά σας! Αν συνεχίσετε στην οδό Μανουήλ Βερνάρδου θα επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο και θα θαυμάσετε μια σειρά από θαυμάσια βενετσιάνικα σπίτια.
Στην πλατεία Τίτου Πετυχάκη (ή Πλάτανο) θα περάσετε από τα πολύβουα εστιατόρια και καφέ για να βγείτε στη διάσημη Κρήνη Ριμόντι, ένα περίφημο βενετσιάνικο μνημείο του 1626, το οποίο έφερνε στους Ρεθυμνιώτες το δροσερό νερό του Βρύσινα.
Κάνοντας μια παράκαμψη προς την οδό Αραμπατζόγλου θα δείτε πολλά ωραία σπίτια με ξύλινους εξώστες. Λίγο πιο κάτω, στην οδό Παλαιολόγου είναι η Λότζια, μια εκπληκτικής αρχιτεκτονικής (παλλαδιανού ρυθμού) βενετσιάνικη λέσχη του 16ου αιώνα, η οποία σήμερα στεγάζει πωλητήριο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων.
Σας μύρισε θάλασσα; Λογικό: είστε δίπλα! Ακολουθήστε την οδό Νεάρχου και σε λίγο είστε μπροστά στο μικρό, όμορφο βενετσιάνικο λιμάνι με τον παλιό, αναστηλωμένο φάρο για να συνεχίσετε δυτικά έως τη Φορτέτζα, περνώντας από τη γειτονιά Κιουλούμπασι.
Αν δεν πάτε στο λιμάνι, ακολουθήστε την οδό Αρκαδίου, για να δείτε το αναστηλωμένο τζαμί του Καρά Μουσά Πασά (παλιό μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας) και τους ωραίους τρούλους του. Μετά περπατήστε στην οδό Σουλίου, ένα στενό δρομάκι γεμάτο μικρά -αλλά όχι τουριστικά- μαγαζιά, σπαρμένα ανάμεσα σε παλιά σπίτια με ωραία θυρώματα.
«Χαρτογραφώντας» τη Φορτέτζα
Σαν ένας ωραίος πέτρινος σκούφος με μια δασωμένη φούντα στέκει η Φορτέτζα πάνω από την παλιά πόλη. Το φρούριο έχτισαν οι Ενετοί την περίοδο 1573-1580 όταν ρέκτορας ήταν ο Alvise Lando. Οι Ρεθυμνιώτες ζητούσαν έντονα να γίνει το φρούριο καθώς είχαν υποστεί δύο φορές στο κοντινό παρελθόν διώξεις και καταστροφές από τους Τούρκους (το 1538 από το Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα και το 1571 από τον Ουλούτς Αλή).
Περνώντας την κεντρική πύλη θα δείτε την αποθήκη του πυροβολικού, θα περάσετε τον μικρό πευκώνα και θα ανηφορίσετε στα εμβληματικά κτίρια του κάστρου: το αναστηλωμένο σπίτι του Ρέκτορα (δηλαδή του Ενετού διοικητή του Νομού Ρεθύμνου), το τέμενος του Σουλτάν Ιμπραήμ Χαν (παλιός καθεδρικός καθολικός ναός, σήμερα αναστηλώθηκε και φιλοξενεί μουσικές εκδηλώσεις), το Επισκοπικό Μέγαρο.
Περπατήστε έως τη βόρεια άκρη για να δείτε ό,τι έμεινε από τις παλιές πυριτιδαποθήκες, το μέγαρο που ήταν η κατοικία των Συμβούλων και τους αποθηκευτικούς χώρους. Τα αναστηλωμένα κτίρια φιλοξενούν εκθέσεις και εκδηλώσεις (κυρίως η αποθήκη του πυροβολικού).
Υπάρχουν ακόμη ερείπια κτιρίων, παλιών ορυγμάτων, πύργοι, πυλίδες και εντυπωσιακά οχυρωματικά έργα που περιλαμβάνουν τους τρεις προμαχώνες στα νότια (Αγίου Λουκά, Παύλου και Ηλία), έναν στα ανατολικά (Αγίου Νικολάου) και τρεις αιχμές στα βόρεια πάνω από το πέλαγος (Αιχμές Αγίου Πνεύματος, Αγίας Ιουστίνης και Αγίου Σώζοντος).
Αξίζει να κάνετε έναν μακρύ περίπατο στη Φορτέτζα μακριά από τα πλήθη των επισκεπτών, να ακούσετε τη βουή της θάλασσας από τον πυργίσκο στην Αιχμή του Αγίου Σώζοντος και να σκεφτείτε τι γινόταν εδώ τις 22 μέρες όταν οι Τούρκοι πολιορκούσαν τους Ενετούς το 1646, στο μεγαλύτερο τότε φρούριο της Κρήτης.
Αξίζει βέβαια να έρθετε εδώ το καλοκαίρι στο θέατρο Ερωφίλη (το οποίο έχει δημιουργηθεί στον προμαχώνα του Αγίου Ηλία) για να παρακολουθήσετε στη δροσιά της ρεθυμνιώτικης νύχτας τις παραστάσεις του διάσημου «Αναγεννησιακού Φεστιβάλ», το οποίο ανελλιπώς από το 1986 αποκαλύπτει στους χιλιάδες φίλους του μια Φορτέτζα της ειρήνης και του πολιτισμού. (Ανοικτά 08:00-21:00, το καλοκαίρι.).
Αρχαιολογικό μουσείο
Βρίσκεται δίπλα στην είσοδο της Φορτέτζας και είναι ένα κτίσμα της Τουρκοκρατίας (οχυρό για τη φύλαξη της εισόδου του κάστρου) στο οποίο μέχρι τη δεκαετία του 1950 στεγάζονταν οι φυλακές της πόλης. Πιθανώς λόγω του παρελθόντος του να παραμένει σήμερα κακοφωτισμένο και με ελλιπή πληροφόρηση για τον επισκέπτη (πολλά εκθέματα τιτλοφορούνται απλώς «μη δημοσιευμένα»!). Παρόλα αυτά αξίζει να κάνετε τον κόπο να δείτε τη μια και μοναδική του αίθουσα για να θαυμάσετε μερικά περίφημα γλυπτά από την Ελεύθερνα, κεραμική, ειδώλια, κοσμήματα και νομίσματα αλλά πάνω απ όλα την θαυμάσια σπανιότατη συλλογή με πήλινες νεκρικές λάρνακες, οι περισσότερες εκ των οποίων προέρχονται από το υστερομινωικό νεκροταφείο των Αρμένων. (ανοικτό 08:30-15:00, εκτός Δευτέρας)
Αναζητώντας βενετσιάνικα θυρώματα
Αναμφίβολα ένα από τα στοιχεία που τονίζουν τη μαγεία της παλιάς πόλης του Ρεθύμνου είναι το πλήθος των περίτεχνων θυρωμάτων, στα οποία μάλιστα συναντάμε τους τέσσερις ρυθμούς της ιταλικής αναγέννησης: κορινθιακό, ιωνικό, δωρικό, σύνθετο.
Η βόλτα στα στενά δρομάκια θα μπορούσε να είναι ένα πολιτιστικό κυνήγι θησαυρού: ποιος θα δει το ομορφότερο θύρωμα!
Ενα από τα καλύτερα βρίσκεται στην οδό Κλειδή 13 και στις τριγωνικές γωνίες της διακόσμησής του υπάρχουν ανάγλυφα γυμνά παιδιά που κυνηγούν πουλιά.
Στο θύρωμα της οδού Αρκαδίου 48 θα δείτε κορινθιακά επίκρανα και ερωτιδείς στα πλάγια. Ενα από τα ωραιότερα θα το δείτε δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου, στην παλιά είσοδο του τούρκικου σχολείου.
Η διακόσμησή του περιλαμβάνει εντυπωσιακή παράσταση αμπέλου, ανάγλυφα λιοντάρια στη βάση και οθωμανικά σύμβολα (ημισέληνους κ.ά.).
Πολύ εντυπωσιακό είναι το θύρωμα της Αρκαδίου 154 με τη δίγλωσση επιγραφή (ελληνικά-αραβικά) και άλλα πολλά στον ίδιο δρόμο, αλλά και στις οδούς Τομπάζη, Νικ. Φωκά, Βερνάρδου, Σουλίου κ.ά.
Πηγή: "Εθνος"












